Kanuka (Kunzea ericoides) przez rdzennych mieszkańców Nowej Zelandii i Australii nazywana jest białym drzewem herbacianym, gdyż drobne, jasne kwiaty rośliny wykorzystywane były do parzenia orzeźwiającego napoju. Kanuka zachwyca zapachem. Ostrym, a jednocześnie ciepłym, ziemistym i wyrazistym. Niektórzy uznają go za aromat perfumeryjny. Nic dziwnego więc, że olejek kanuka uwielbia branża kosmetyczna. Produkt znajduje jednak szersze zastosowanie w aromaterapii i w medycynie naturalnej. Dzisiaj przybliżymy tajemnice tej esencji, która w Polsce dopiero jest odkrywana.
Z artykułu dowiesz się:
- Czym kanuka różni się od manuki i jak pozyskuje się olejek
- Jak pachnie olejek kanuka i gdzie znajduje zastosowanie w kosmetyce i perfumerii
- Jakie właściwości prozdrowotne ma olejek kanuka i kiedy warto po niego sięgnąć
- Jak bezpiecznie stosować olejek w aromaterapii inhalacji masażu i pielęgnacji
- Jak dawkować olejek kanuka oraz jakie są przeciwwskazania i ograniczenia wiekowe
Historia i pochodzenie: Jak pozyskiwany jest olejek eteryczny z drzewa kanuka?
Do 1983 r. Kunzea ericoides uznawana była za rodzaj drzewa manuka, a nie osobny gatunek. Obecnie wiadomo, że jest z nim jedynie spokrewniona. Oba należą do drzew mirtowatych i pozyskuje się z nich cenne i wszechstronne naturalne olejki eteryczne. Jednak różnią się one zarówno zapachem, jak i właściwościami i zastosowaniem.
Nazwę „kanuka” powszechnie używali Maorysi, a po odkryciu rośliny przez Europejczyków, rozpowszechniła się ona na całym świecie. Rdzenni mieszkańcy Nowej Zelandii i Australii od wieków wykorzystują roślinę w celu łagodzenia oparzeń słonecznych, a także problemów skórnych. Napary z liści i kwiatów stosują natomiast na problemy trawienne.
Białe drzewo kanuka jest w Nowej Zelandii popularnym materiałem opałowym, z kwiatów natomiast pozyskuje się cenny i niezwykle aromatyczny miód. Nie jest on u nas tak znany jak miód manuka, ale już dostępny w dobrych sklepach online ze zdrową żywnością..
Olejek eteryczny powstaje poprzez destylacją parą wodną liści rośliny. Ważne jest, aby cały proces przebiegał w trybie slow, przy zastosowaniu możliwie jak najniższej temperatury i ciśnienia, co pozwala zachować maksymalne stężenie składników aktywnych i właściwości prozdrowotne drzewa.
Ciekawostką jest także zastosowanie olejku eterycznego kanuka w preparatach do pielęgnacji zwierząt - głównie łap domowych czworonogów i końskich kopyt. Takie środki działają łagodząco i przeciwgrzybiczo.
Jak pachnie olejek kanuka?
Esencja z nowozelandzkiego drzewa jest ciekawa. Zapach kunzea jest głęboki, słodki, a jednocześnie lekko ziemisty. Doskonale podkreśla aromat innych esencji eterycznych. Dlatego tak chętnie sięga po niego branża perfumeryjna, a także kosmetyczna, która jednak bardziej ceni go za pielęgnacyjne właściwości.
Olejek kanuka - właściwości i zastosowanie: Czym zachwyca esencja?
O właściwościach naturalnego olejku eterycznego kanuka w dużej mierze decyduje alfa-pinen, którego w esencji jest najwięcej. Może stanowić on od 50% do nawet 83% składu. Ma on właściwości przeciwzapalne, antyseptyczne i rozgrzewające. P-cymen, którego w składzie może być do 15%, działa przeciwbakteryjnie, przeciwnowotworowo i przeciwutleniająco. Esencja wykazuje także właściwości rozkurczające, przeciwbólowe i łagodzące.
Specjaliści medycyny naturalnej zalecają stosowanie olejku eterycznego kanuka w artretyzmie i reumatyzmie dla złagodzenia dolegliwości bólowych. Właściwości esencji można wykorzystać przy bólach brzucha i głowy o podłożu nerwowym. Aromaterapia, inhalacja i masaż mogą być wskazane przy migrenach.
Jest też naturalnym środkiem dla sportowców. Rozkurcza i rozgrzewa mięśnie przeciążone wysiłkiem fizycznym, czym zmniejsza ryzyko wystąpienia zakwasów.
Kanuka jest też docenianym, naturalnym antidotum na problemy skórne. Polecana jest w leczeniu trądziku. Olejek eteryczny kanuka dodany do kosmetyku lub stosowany wraz z olejami bazowymi łagodzi zmiany zapalne i zaczerwienienia, Zmniejsza także ryzyko pojawienia się nowych ognisk. Reguluje wydzielanie sebum, dlatego ceniony jest w codziennej pielęgnacji cery mieszanej i tłustej, a także dojrzałej, gdyż ma właściwości ujędrniające.
Działa przeciwgrzybiczo. Kąpiel zalecana jest w walce grzybicą stóp, paznokci oraz stref intymnych.
Olejki kanuka działają silnie na sferę psychiczną i emocjonalną. Aromaterapia dyfuzorami ultradźwiękowymi uspokaja, wycisza i przywraca równowagę emocjonalną. Stosowana regularnie może być wsparciem klasycznych form leczenia depresji. Zmniejsza napięcie i ułatwia wychodzenie ze stanu przygnębienia.
Jak stosować olejek z drzewa kanuka?
Ze względu na swoje wszechstronne właściwości można wykorzystać esencję na wiele różnych sposobów. Najłagodniejsza i najpowszechniejsza jest aromaterapia dyfuzorami ultradźwiękowymi. To bezpieczny sposób, który przynosi efekty zarówno na płaszczyźnie fizycznej, jak i emocjonalnej oraz duchowej. To forma w szczególności polecana jest w procesach medytacyjnych.
Podobne efekty daje inhalacja prosto z buteleczki. Jednak wdychanie olejków eterycznych nie jest polecane osobom o szczególnie wrażliwych śluzówkach. Może je podrażniać, prowadząc do pieczenia lub swędzenia.
Masaż oraz kąpiel kilkoma kroplami esencji rozpuszczonej w olejach bazowych rozkurcza i rozluźnia mięśnie. Działa też przeciwbólowo oraz ma też właściwości uspokajające i redukujące napięcie emocjonalne.
Olejek kanuka sprawdza się jako dodatek do kremów do codziennej pielęgnacji ciała, a także jako składnik naturalnych perfum olejowych.
Jak dawkować esencję kanuka?
Esencja należy do łagodnych i nietoksycznych olejków eterycznych drzewnych, nie należy jej jednak aplikować na skórę bezpośrednio bez uprzedniego rozcieńczenia w olejach bazowych. Stężenie esencji nie powinno przekraczać 2-4%. Do masażu lub do kąpieli 6-12 kropli olejku kanuka należy rozpuścić w łyżce (15 ml) oleju kosmetycznego. Do dyfuzorów wystarczy dodać 5-8 kropli na 100 ml wody i rozpylać w pomieszczeniu przez 20-40 minut.
Czy naturalny olejek eteryczny kanuka można stosować u dzieci?
Chociaż należy on do dość łagodnych esencji, a alergie występują rzadko, tego drzewnego olejku nie można stosować u noworodków i dzieci do 5 roku życia. Inhalacje w postaci parówki dozwolone są od 10 roku życia ze względu na drażniący charakter olejku eterycznego.
Kunzea nie jest także wskazana dla kobiet w ciąży i matek karmiących naturalnym mlekiem. Natomiast osoby przewlekle chore i przyjmujące na stałe leki powinny skonsultować wprowadzenie olejku kanuka z lekarzem prowadzącym.
Najczęściej zadawane pytanie
Czym kanuka różni się od manuki i jak pozyskuje się z niej olejek?
Kanuka (Kunzea ericoides) jest gatunkiem spokrewnionym z manuką, ale innym botanicznie (od 1983 r. klasyfikowana oddzielnie). Obie należą do mirtowatych, jednak różnią się zapachem, składem i zastosowaniem. Olejek kanuka otrzymuje się w procesie destylacji parą wodną liści (tryb „slow”, niska temperatura i ciśnienie), co pomaga zachować wysokie stężenie składników aktywnych.
Jak pachnie olejek kanuka i gdzie znajduje zastosowanie w kosmetyce i perfumerii?
Zapach jest głęboki, słodki, lekko ziemisty i bardzo dobrze łączy się z innymi esencjami. Perfumiarstwo wykorzystuje go jako nutę pogłębiającą kompozycje, a kosmetyka – głównie ze względu na właściwości pielęgnacyjne (cera mieszana, tłusta, dojrzała).
Jakie właściwości prozdrowotne ma olejek kanuka?
Wysoka zawartość alfa-pinenu (ok. 50–83%) oraz p-cymenu (do 15%) nadaje mu działanie przeciwzapalne, antyseptyczne, rozgrzewające, przeciwbakteryjne, przeciwutleniające i rozkurczające. Może wspierać łagodzenie bólów mięśniowo-stawowych (reumatyzm, artretyzm), bólów głowy o podłożu napięciowym oraz dolegliwości skóry (trądzik, zaczerwienienia). Wykazuje też aktywność przeciwgrzybiczą.
Kiedy warto sięgnąć po olejek kanuka w praktyce?
Przy napięciu, stresem i potrzebie wyciszenia (aromaterapia), przy przeciążeniu mięśni (masaż/ kąpiel po rozcieńczeniu), w pielęgnacji cery mieszanej, tłustej i dojrzałej (dodatek do kremów/olejowania), a także pomocniczo przy zmianach skórnych i w kąpielach stóp o działaniu przeciwgrzybiczym.
Jak bezpiecznie stosować olejek kanuka (aromaterapia, inhalacja, masaż, pielęgnacja)?
Najłagodniejsza jest aromaterapia dyfuzorem ultradźwiękowym (20–40 min sesje). Inhalacja „prosto z buteleczki” działa szybciej, ale może podrażniać wrażliwe śluzówki. Do masażu i kąpieli zawsze rozcieńczaj w oleju bazowym; w pielęgnacji dodawaj kilka kropli do kremu/balsamu lub mieszaniny olejów.
Jak dawkować olejek kanuka?
Na skórę: 2–4% (6–12 kropli na 15 ml oleju bazowego). Do dyfuzora: 5–8 kropli na 100 ml wody, rozpylaj 20–40 minut. Nie stosuj esencji bezpośrednio na skórę – zawsze wymagane jest rozcieńczenie.
Jakie są przeciwwskazania i środki ostrożności?
Nie stosować w ciąży i podczas karmienia piersią ani przy nadwrażliwości na składniki olejku. Zawsze wykonaj próbę na małym fragmencie skóry. Osoby przewlekle chore lub przyjmujące leki powinny skonsultować użycie z lekarzem.
Czy olejek kanuka można stosować u dzieci?
Nie – nie stosować u noworodków i dzieci do 5. roku życia. Inhalacje parowe zalecane dopiero od ok. 10. roku życia ze względu na potencjalnie drażniący charakter esencji.
